معرفي فلامنكو

2009-08-18T12:09:00.000-07:00

معرفی فلامنکو

موسیقی فلامنکو جزیی از فرهنگ فلامنکوست که از سه عنصر اصلی آواز(El Cante) ، رقص (El Baile) و گیتار (El Toque) تشکیل می شود . در این موسیقی مانند موسیقی هندی و ایرانی سبکها یا دستگاههای متنوع و متفاوتی دیده می شود که به اسپانیایی (Palo) و در زبان لاتین((Style و Form)) می گویند . البته کاربرد لغت توکه((Toque نیز در برخی متون دیده شده که در حقیقت غلط مصطلح است. زیرا (توکه) به معنای نوازندگی گیتار می باشد . چون معنای پالو در برگیرندة همه مفاهیم موسیقایی و فرهنگی مربوط به یک دستگاه خاص فلامنکوست و گویا تراز لغاتی مانند سبک و دستگاه و فرم می باشد ، ما در بحث مان از همین لغت پالو استفاده خواهیم کرد .

مانند دستگاه های موسیقی سنتی ایران ، مثل : ماهور ، شور ، اصفهان و .....
خصوصیات ویژه هر پالو از نظر محتوای اشعار آوازها ، تنالیته ای که دستگاه مربوطه و با توجه به محل بستن کاپو (Capo ) روی دسته گیتار در آن اجرا می شود ، توالی آکوردها و راسگوادوهایی که برای بیان آن آکورد ها تنظیم می شوند و از همه مهم تر ، کمپاس (Compas) مربوط به آن پالو ، با دیگر پالوها تفاوت دارد .
کمپاس در حقیقت الگوی ریتمیکی شامل دوره های تکرار شونده ای از ضرب ها و تاکیدها و ضد ضرب ها است که با نظم خاصی تکرار می شوند . این دوره های ریتمیک تکرار شونده همراه با ویژگیهای تکنیکی و ملودیک و هارمونیک ، در ترکیب با یکدیگر تعداد زیادی ساختار متنوع موسیقایی و ریتمیک پدید می آورند که به آنها توکه (Toque) یا( قطعه) می گویند .
برای درک عمیق و دقیق پالوهای گوناگون ، لازم است که ابتدا زمینه فرهنگی و سنتی و موسیقایی هر یک به درستی بررسی و شناخته شود که در یک گروه بندی کلی به عناصر زیر توجه می کنیم :
1-مود (Mood) یا حسی که پالوی مربوطه القا می کند (مانند فاندانگوFandango(رقصی)،سولِئاSolea (تسلی بخش)، بولِریاس Bulerias (مفرح و ...)
2-گروه جملات ملوديکی که فالستا (Falseta) نامیده می شوند و ما در هر پالو شاهد فالستا های خاص آن پالو می باشیم که علامت مشخصه و ویژگی اش محسوب می گردد .
3-ارتباط و مشابهت بین پالوهای نزدیک به هم
4-سنتهای فرهنگی تاثیر گذار بر یک پالو (مانند فاروکا(Farruca) که یک رقص مردانه است) .

پالوهای فلامنکو از نظر نوع احساسی که به شنونده منتقل می کنند با هم تفاوت دارند و این تفاوت حسی نیز جزء خصوصیات هر پالوست که باعث شناخت شخصیت ویژه آن می شود . فاکتور حس و درک درونی در حقیقت مهمترین عنصر موسیقی فلامنکوست که در همه جای فلامنکو تحت تعبیر دوئِنده (Duende) جاریست که خود نیازمند بحث مفصل و جداگانه ای می باشد . نمود تاثیر و اهمیت دوئنده از آنجا پیداست که مهمترین و عمومی ترین تقسیم بندی پالوهای فلامنکو بر اساس تعریف حسی صورت می گیرد . البته تقسیم بندیهای دیگری بر اساس ریتم و کمپاس و منشاء پیدایش پالو و غیره صورت گرفته ، ولی تقسیم بندی آتی از مقبولیت و اعتبار بیشتری برخوردار است .
در یک طرف این طیف حسی پالوهای چیکو(Chico) یا «کوچک » واقعند که بیانگر احساسات شادمانه و سبک با ریتمی تند و مفرح هستند و حس سرزندگی و نشاط و شوخ طبعی را به شنونده القا می کنند .
از جانب دیگر در انتهای طیف ، پالوهای گرانده (Grande)به معنی «بزرگ» یا خوندو (Jondo) به معنای« عمیق» قرار دارند که به بیان احساسات سنگین غم انگيز و مصیبت بار و فجایع و آلام موجود در زندگی واقعی انسان می پردازند . مفاهیم و فضای حسي حاکم بر این پالوها ، دوکاس نِگراس (Ducas Negras) یا « احساسات سیاه» را می رسانند .
در این بین پالوهایی هستند که از لحاظ محتوا و عمق مفاهیم و سنگینی و وقار در میان راه چیکو و گرانده واقع می شوند که پالوهای اینترمدیو (Inter Medio) یا «حد واسط »نام دارند .
نکته : برخی پالوهای گروه کانته حوندو را می توان در گروه اینترمدیو نیز یافت ، مانند فاندانگو و Peteneras
از آنجا كه در فلامنكو كانته يا آواز مهمترین نقش را داراست وتقريباً ريشه و منشاء همه چيز شناخته مي شود ، می توان با کمی اغماض در مورد برخی پالوهای مخصوص توکه(تك نوازي با گيتار) ، تقریبا تمامي پالوها را آوازی دانست؛ بنابراین در بسیاری متون به جای پالو به لفظ کانته بر می خوریم . از قبیل کانته حوندو ، کانته چیکو و ... که منظور همان پالو یا پالوهای مربوطه است.
کانته فلامنکو مشتمل بر حدود 50 پالوی سنتی (و گاهی نه کاملاً سنتی) است که از ساختار ریتمیک و هارمونیک منحصر بفردی برخوردارند و همانطوریکه قبلاً هم گفته شد ، مهمترین وجه تمایز پالوها از هم کمپاس است .
هر آواز ترکیبی از چند فالستاست که ریتم شان توسط پالوی آوازی مربوطه مشخص می شود . لازم به ذکر است که سه عنصر موسيقي وآواز و رقص لزوماً دركليه ی پالوها نقش يكساني ندارند. به عنوان مثال پالوي سولِئارِس هم تك نوازي گيتار دارد ، هم آواز و هم رقص زاپاتئادو مخصوص رقص است و آواز ندارد ؛ ولي دانسا مورا(Danza Mora) پالويي ست از گروه توكه ليبره (Toque Libre) يا «توكة آزاد »كه فاقد رقص و آواز مي باشد .
نكته : پالوهاي« توكه ليبره» پالوهايي هستند كه در ساختارشان زمان بندي مشخص و الگوي ريتميك منظمِ كمپاس ديده نمي شود . در تمامي پالوهاي اين گروه رقص جايي ندارد ولي با غالب آنها مي توان آواز اجرا كرد.
برخی از پالوهای آوازی به تنهایی و بدون هر گونه همراهی قابل اجرا هستند . در حالیکه در بیشتر پالوها خواننده از همراهی گیتار و سایر روشهای همراهی بهره می برد . بعضی از پالوها مخصوص رقص اند در حالیکه برخی دیگر به طور سنتی به هیچ وجه برای رقص مناسب نمی باشند . از جانب دیگر در برخی پالوها به طور سنتی محدودیت هایی در مورد فرد اجرا کننده وجود دارد و وابسته به جنس اند ، یعنی خاص زن یا مرد طراحی شده اند . ولی غالب پالوها می توانند توسط زن و مرد اجرا شوند . البته امروزه این محدودیت ها و اختصاصات به کناری رفته و مرزها شکسته شده اند . به عنوان مثال فاروکا ، که به طور سنتی رقص مخصوص مردان است ، امروزه به طور فراگیری ، به زیبایی توسط بانوان نیز اجرا می گردد.
بر اساس تقسیم بندی ديگري كه سنتی تر است ،اصلی ترین پالوهای فلامنکو عبارتند از تونا (Tona) سوِلئا (Solea) ، فاندانگو (Fandango) و سگيریاس (Seguiriyas) . این چهار پالو که همگی به گروه کانته حوندو تعلق دارند ، اصیل ترین پالوهای فلامنکو محسوب می شوند که تقریبا تمامی پالوهای سنتي فلامنکو از آنها مشتق می شوند.

2009-08-18T11:59:00.000-07:00

تدریس خصوصی گیتار

پاپ _ فلامنکو

ندا امین

09191577076

02166874388

neda amin

معرفي فلامنكو